خوش آمدید
آریا قانون؛ در راستای مرتفع کردن مشکلات حقوقی اقشار مختلف جامعه با همکاری آقای رضا رضائی نیا وکیل پایه یک دادگستری در خدمت هموطنان ایرانی میباشد.
تلفن: 88755193 - 88755310
مشاوران ما
رضائي نيا
حقوق
مقالات حقوقی
ميزباني 30 ساله


شايد اگر شيپور جنگ ميان نظاميان شوروي سابق و شبه نظاميان مجاهدين افغان به صدا درنمي آمد، پاي هيچ افغاني به ايران باز نمي شد.

سال 1357 پس از حمله شوروي به افغانستان صدها هزار نفر از مردم اين کشور براي نجات از جنگ و فقر کشورشان را ترک کرده و به کشورهاي ديگر پناهنده شدند. در اين ميان پشتون ها بيشتر به پاکستان و تاجيک ها به ايران مهاجرت کردند، آمارها مي گويد در آن دوره حدود سه ميليون مهاجر افغان بتدريج وارد ايران شدند. در ايران آغاز مهاجرت افغان ها همزمان بود با جنگ ايران و عراق، در آن زمان امام خميني(ره) بسيج و سپاه را مکلف کرد تا با افغان هاي مهاجر همکاري کنند. ايشان فرمودند: «ما مسلمانيم، آنها هم مسلمان هستند، پس ما بايد از آنها پذيرايي کنيم.»

فرمان امام خميني(ره) باعث شد تا دولت وقت ايران مرزها را به روي افغان ها بگشايد و آن وقت بود که افغان ها بدون پرداخت وجه يا ارائه گذرنامه و ويزا و بيشتر از راه مرز اسلام قلعه ـ دوغارون به ايران وارد شوند. به اين ترتيب بود که شهرهاي مرزي افغانستان با ايران مانند هرات، فراه و نيمروز بتدريج با کاهش جمعيت افغاني ها مواجه شد. بيشترين افغاني ها به استان خراسان سرازير شدند، کم کم مناطق تربت جام، تربت حيدريه و شهر مشهد مملو از افغان هاي مهاجر شد، تعدادي از آنها بتدريج به ساير استان هاي ديگر ايران ازجمله تهران، فارس، اصفهان و قم نيز راهي شدند.

افغان ها در ايران چه کردند؟

افغان ها که به ايران آمدند ناچار بودند براي گذران زندگي کاري براي خودشان دست و پا کنند.

کارگر ساختماني، کار در دامداري ها و بخش کشاورزي عمده ترين مشاغلي بود که مهاجران افغاني در ايران به سراغ آن رفتند. اگرچه حضور کارگران و مهاجران افغان در ايران، همواره موجب نارضايتي کارگران ايراني بود و بارها آنها خواهان برخورد جدي دولت با کار افغاني ها شده بودند، اما افغاني ها جزو انکار نشدني از کارها و فعاليت اقتصادي شده بودند و بيشتر پيمانکاران از نيروي آنها به دليل کار خوب با پول کم و حتي بدون بيمه استفاده مي کردند.

ايران، خانه دوم مهاجران افغان

ايران بتدريج خانه دوم افغاني هاي مهاجر شد؛ آنها پس از حضور و اقامت در کشورمان کم کم با هم به طور غيرقانوني پيوند خويشاوندي بستند، حتي تعدادي از آنها با دختران ايراني ازدواج کردند و در مواردي نيز دختران افغان با مردان ايراني پيوند زناشويي بستند. زندگي مهاجران افغان در کشورمان باعث شد تا آنها تجربه هاي زيادي به دست بياورند و در مقابل نگرش هاي جديدي را نسبت به جامعه افغانستان، به کشور ميزبان انتقال دهند. حالا ديگر ايران خانه دوم مهاجران افغاني شده بود تا جايي که برخي آنها در کشورمان زمين و ملک شخصي خريدند.

سال ها ادامه حضور مهاجران افغان در ايران، ازدواج آنها و فرزنددار شدنشان باعث شد تا آنها از امتياز آموزش فرزندانشان در مدارس دولتي کشور تا مقطع دبيرستان و حتي تحصيل در دانشگاه ها استفاده مي کنند، البته در مقابل برخورداري از اين امکان بايد مبلغي به دولت پرداخت کنند.

ما برنمي گرديم

پس از پيروزي مجاهدين در افغانستان بسياري از مهاجران افغان گروه گروه ايران را ترک کردند و به کشورشان برگشتند. روز به روز تعداد افغاني هايي که تصميم مي گرفتند راهي کشورشان شوند افزايش پيدا مي کرد، اما شرايط به گونه اي رقم خورد تا همه چيز آن طور که دولت ايران و مهاجران افغاني انتظار داشتند، پيش نرود.

با آغاز جنگ هاي خونين داخلي و سپس جنگ با طالبان در اين کشور، مهاجران افغان براي بازگشت به کشورشان تعلل کردند. پس از شکست طالبان موج گسترده تري از بازگشت مهاجران به راه افتاد. سازمان ملل متحد طي قراردادي با ايران بازگشت مهاجران را تضمين کرد و قرار شد تمام مخارج بازگشت آنها را پرداخت کند و به هر خانواده افغاني هم مبلغي پول نقد مي داد.

البته در شرايط جنگي آن زمان افغانستان کمتر کشوري پيدا مي شد که مانند ايران مرزهاي کشور خود را روي کشوري جنگ زده باز کند آن هم کشوري که درگير جنگي فرسايشي بود، اما دولت ايران با توجه به حس انسان دوستي و با در نظر گرفتن شرايط جنگ و قحطي زدگي حاکم بر افغانستان مرزهاي خود را روي افغاني هاي مهاجر باز گذاشت تا به مدت حدود 30 سال پذيراي حجم ميليوني مهاجران افغاني در اين کشور باشد.

بعد از جنگ و صلح در افغانستان طبق قوانين سازمان ملل و قوانين بين المللي مربوط، مهاجران بايد به کشور و سرزمين خود بازگردند و ماندن طولاني آن هم به طور غيرقانوني در يک کشور موجب حقي براي پناهندگان نمي شود وتمام کشورهاي دنيا در چنين شرايطي پناهندگان را ديپورت مي کنند (بازگشت به زور يا اختياري به کشور خود پناهنده).

اما نه آن زمان و نه حالا که افغانستان در شرايط نسبي صلح است هنوز مهاجران افغاني به ماندن در ايران اصرار دارند و حاضر به ترک اين کشور نيستند چون خيلي از آنها معتقدند که ايران حالا ديگر خانه دوم شان شده است.

آنها کي مي روند؟

کشور ما طي چند سال اخير ميزبان بيشترين جمعيت آوارگان خارجي که اکثرشان مهاجران افغاني و عراقي هستند، بوده است تا جايي که ايران پس از پاکستان، دومين کشور پناه داده به مهاجران و آوارگان شناخته شده است.

در اين سال ها دولت افغانستان و سازمان ملل بارها از ايران به دليل پذيرايي از مهاجران افغان تشکر کرده اند، حالا مهاجران افغان بيش از سه دهه است که کشور ما را براي کار و زندگي انتخاب کرده اند و به اين راحتي ها هم حاضر به ترک ايران نيستند. با اين شرايط معلوم نيست که آيا مي توان اميدوار بود روزي افغاني هاي مهاجر حاضر شوند دل از ايران کنده و به کشورشان بازگردند.

Copyright © 2004-2008 Arya Law, All rights reserved.